Decyzja o oddaniu psa do schroniska jest często trudna i wynika z poważnych okoliczności, takich jak problemy finansowe, zdrowotne czy zmiana miejsca zamieszkania. Wiele osób zastanawia się, czy schronisko w Polsce ma obowiązek przyjąć psa, zwłaszcza w sytuacji, gdy nie mogą już dłużej się nim opiekować. Odpowiedź na to pytanie nie jest jednoznaczna i zależy od rodzaju schroniska, przepisów prawnych, dostępnych miejsc oraz stanu zwierzęcia. W tym artykule omówimy, czy schroniska muszą przyjmować psy, jakie są procedury, ograniczenia i alternatywy, a także jakie konsekwencje niesie porzucenie zwierzęcia. Podamy również klikalne linki do przydatnych źródeł w Polsce, które pomogą w podjęciu świadomej decyzji. Warto pamiętać, że porzucenie psa jest nielegalne zgodnie z Ustawą o ochronie zwierząt z 1997 roku i grozi za to grzywna do 30 000 zł lub kara pozbawienia wolności do 3 lat.
Obowiązek przyjmowania psów przez schroniska
Zgodnie z Ustawą o ochronie zwierząt z 1997 roku (art. 11), gminy w Polsce mają obowiązek zapewnienia opieki bezdomnym zwierzętom na swoim terenie, co obejmuje odławianie, transport i umieszczanie ich w schroniskach. Oznacza to, że schroniska samorządowe, finansowane przez gminy, są zobligowane do przyjmowania bezdomnych psów znalezionych na terenie gminy, np. błąkających się lub porzuconych. Jednak ten obowiązek dotyczy głównie zwierząt bez właściciela, a nie tych oddawanych przez osoby prywatne.
W przypadku psów, których właściciele chcą się zrzec, schroniska nie mają prawnego obowiązku ich przyjmowania. Decyzja zależy od:
- Regulaminu schroniska: Każda placówka ma własne zasady. Na przykład Schronisko na Paluchu w Warszawie przyjmuje psy od mieszkańców Warszawy bezpłatnie, ale może odmówić, jeśli brak miejsc.
- Dostępności miejsc: W 2025 roku wiele schronisk, jak w Krakowie czy Olsztynie, boryka się z przepełnieniem – w 2023 roku w Polsce przebywało w schroniskach ok. 120 tys. zwierząt, z czego większość to psy. Brak wolnych boksów może skutkować odmową.
- Stanu zdrowia psa: Schroniska mogą odmówić przyjęcia psa agresywnego, chorego lub wymagającego kosztownego leczenia, jeśli nie mają odpowiednich środków. Na przykład Schronisko w Olsztynie wymaga informacji o zachowaniu i zdrowiu psa przed przyjęciem.
Prywatne schroniska i fundacje, jak OTOZ Animals czy Fundacja Przytul Psa, działają na zasadach dobrowolności i mogą odmówić przyjęcia psa, jeśli nie spełniają ich kryteriów lub nie mają miejsca. W takich przypadkach często kierują właścicieli do innych placówek lub domów tymczasowych.
Procedura oddania psa do schroniska
Jeśli schronisko zgadza się przyjąć psa, proces zwykle obejmuje następujące kroki:
- Kontakt wstępny: Zadzwoń lub napisz do schroniska (np. przez stronę Schronisko na Paluchu). Opisz wiek, rasę, stan zdrowia, szczepienia i powód oddania. W Schronisku w Bydgoszczy wymagają szczegółowych informacji o zachowaniu psa.
- Dokumenty: Przygotuj książeczkę zdrowia, dowód szczepień (zwłaszcza przeciw wściekliźnie) i podpis zrzeczenia praw do zwierzęcia. Niektóre schroniska, jak w Celestynowie, proszą o dane o matce psa, jeśli jest znana.
- Wizyta i kwarantanna: Pies trafia na 14-dniową kwarantannę, by wykluczyć choroby (np. parwowirozę). W tym czasie schronisko ocenia jego stan zdrowia i zachowanie.
- Koszty: W schroniskach samorządowych oddanie jest zwykle bezpłatne, ale niektóre, jak w Ostródzie, pobierają opłaty (50-500 zł) za administrację lub leczenie. Prywatne placówki mogą wymagać darowizny (np. 200-300 zł).
Proces może trwać od kilku godzin do kilku dni, w zależności od dostępności miejsc i stanu psa. W 2025 roku przepełnienie schronisk jest poważnym problemem, więc zawsze potwierdzaj możliwość przyjęcia.
Kiedy schronisko może odmówić?
Schronisko może odmówić przyjęcia psa w kilku przypadkach:
- Brak miejsc: W dużych miastach, jak Warszawa czy Kraków, schroniska często mają pełne boksy.
- Agresja psa: Psy wykazujące agresję wobec ludzi lub innych zwierząt mogą być odrzucone, jeśli placówka nie ma warunków do ich rehabilitacji.
- Stan zdrowia: Chore psy wymagające drogiego leczenia (np. onkologicznego) mogą być nieprzyjęte, jeśli schronisko nie ma funduszy.
- Polityka placówki: Prywatne fundacje, jak Fundacja Viva!, mogą priorytetowo traktować zwierzęta z interwencji, a nie od właścicieli.
Jeśli schronisko odmówi, poproś o rekomendacje innych placówek lub fundacji. Na przykład Schronisko w Celestynowie współpracuje z fundacjami, które oferują domy tymczasowe.
Koszty związane z oddaniem psa
Choć w wielu schroniskach samorządowych oddanie psa jest darmowe, mogą pojawić się koszty:
- Opłaty administracyjne: W niektórych placówkach, jak w Chojnicach, opłata wynosi 50-100 zł za psa.
- Leczenie: Jeśli pies jest chory, schronisko może obciążyć właściciela kosztami wstępnych zabiegów (100-500 zł).
- Kwarantanna: Niektóre placówki, jak w Ostródzie, naliczają opłaty za pobyt (20-50 zł/doba).
W porównaniu do kosztów utrzymania psa (karma: 100-200 zł/mies., weterynarz: 200-500 zł/rok), oddanie do schroniska jest tańsze, ale decyzja ta ma konsekwencje emocjonalne dla zwierzęcia i wymaga odpowiedzialnego podejścia.
Alternatywy dla oddania psa do schroniska
Zanim zdecydujesz się oddać psa, rozważ inne opcje:
- Adopcja prywatna: Publikuj ogłoszenia na OLX lub grupach na Facebooku (np. „Psy do adopcji”). Opisz psa, dodaj zdjęcia i poszukaj odpowiedzialnego opiekuna.
- Domy tymczasowe: Fundacje, jak OTOZ Animals, organizują tymczasową opiekę u wolontariuszy, co daje czas na znalezienie stałego domu.
- Wsparcie finansowe: Organizacje, jak Fundacja Viva!, oferują pomoc w leczeniu lub zakupie karmy dla właścicieli w trudnej sytuacji.
- Sterylizacja suki: Jeśli oddajesz szczenięta, zdecyduj się na sterylizację, by zapobiec kolejnym miotom. Niektóre gminy, np. Kraków, dotują takie zabiegi.
Mity i fakty
- Mit: Schronisko musi przyjąć każdego psa. Fakty: Schroniska samorządowe muszą przyjmować bezdomne psy z gminy, ale nie mają obowiązku przyjmować zwierząt od właścicieli.
- Mit: Oddanie psa to porzucenie. Fakty: Legalne oddanie z dokumentami jest odpowiedzialne i zgodne z prawem, w przeciwieństwie do porzucenia.
- Mit: Psy w schroniskach są skazane na złe życie. Fakty: W 2023 roku adoptowano ok. 80 tys. zwierząt z polskich schronisk, a psy szybko znajdują domy, zwłaszcza szczenięta.
Wskazówki dla właścicieli
- Skontaktuj się wcześniej: Zadzwoń do schroniska, np. Schronisko w Krakowie, by potwierdzić miejsca i wymagania.
- Przygotuj dokumenty: Książeczka zdrowia i informacje o zachowaniu psa przyspieszą proces.
- Rozważ adopcję prywatną: Psy, zwłaszcza młode, łatwo znajdują domy przez portale jak Adopciaki.pl.
- Unikaj porzucenia: Zgłoś się do schroniska lub Straży Miejskiej (tel. 986), by działać legalnie.
Podsumowanie
Schroniska w Polsce nie mają obowiązku przyjmowania psów od prywatnych właścicieli, choć wiele z nich, zwłaszcza samorządowe, robi to bezpłatnie lub za symboliczną opłatą (50-500 zł). Decyzja zależy od dostępności miejsc, stanu psa i zasad placówki. Przepełnienie schronisk w 2025 roku sprawia, że warto najpierw rozważyć adopcję prywatną lub domy tymczasowe. Jeśli musisz oddać psa, skontaktuj się z lokalnym schroniskiem i postępuj zgodnie z procedurami – to odpowiedzialny krok, który daje psu szansę na nowy dom.
Źródła:
- Ustawa o ochronie zwierząt
- Schronisko na Paluchu w Warszawie
- Schronisko dla Bezdomnych Zwierząt w Krakowie
- Schronisko dla Zwierząt w Bydgoszczy
- Schronisko dla Zwierząt w Celestynowie
- Schronisko w Olsztynie
- Schronisko w Ostródzie – cennik
- Schronisko w Chojnicach – cennik
- OTOZ Animals
- Fundacja Viva!
- Adopciaki.pl
- Zoodoptuj.pl
- OLX – Psy do adopcji